0

تاثیر رنگ،طعم،بو در شناخت چوب

تاثیر رنگ،طعم،بو در شناخت چوب

تاثیر رنگ،طعم،بو در شناخت چوب

نویسنده:عباس جمالی(کارشناس و متخصص صنعت چوب و مبلمان)

طعم و بو چوب ناشی از مواد استخراجی و رنگ یکی از خصوصیات چوب است که با نگاه کردن به رنگ چوب و مشاهده دقیق نقوش و در بعضی مواقع با استشمام چوب،نوع گونه را تشخیص و ممکنه است با نگاه دقیق به برگ و میوه درخت سرپا نام درخت را حدس بزنید ،در این بخش با خصوصیات بارز چوب آشنا خواهید شد اما بیان آن با کلمات کمی مشکل است ولی به نحوه ای تشریح خواهد شد.

 

در یک قطعه چوب ممکن است اختلافی بین رنگ درون چوب و رنگ برون چوب،چوب بهاره و چوب تابستانه،پره های چوبی و بافت مجاور وجود داشته باشد و بیشترین اختلاف در درون چوب وجود دارد و چوب برون در اکثر گونه های چوبی رنگ سفید روشن است

 

تصویر زیر اختلاف رنگ چوب برون و درون گونه عناب

 

اکثر گونه ها در برون چوب ودرون چوب اختلاف دارند مانند گردو خاکستری تا قهوه ای مایل به سیاه،راش کرم تا صورتی،شمشاد زرد لیمویی،اکالیپتوس رنگ قهوه ای مایل به قرمز،کاج رنگ سفید مایل به کرم

تصویر زیر چوب اکالیپتوس

 

تصویر زیر چوب گردو

 

توجه داشته باشید هنگامی چوب در فضای باز و زیر افتاب قرار بگیرد یا پس از قطع درخت و تبدیل آن به چوب آلات مورد استفاده در صنعت چوب و مبلمان اغلب رنگ آن تیره می شود و این تغییر بیشتر در چوب برون به وجود می آید و علت تغییر وجود مواد شیمیایی داخل چوب است و در نتیجه با اکسیده شدن ترکیبات معدنی این تغییر رنگ به وجود می آید.

مثلا رنگ چوب توسکا پس از قطع به سرعت از سفید به قرمزی و بعد به مرور زمان قهوه ای مایل به زرد و یا چوب درون اقاقیا به سبز روشن تا قهوه ای تیره تغییر می کند

تصویر زیر چوب اقاقیا

 

عواملی شناخت چوب را با مشکل همراه می کند مانند:اگر چوب در معرض خورشید و زیر باران قرار بگیرد و مداوم در حال جذب و دفع رطوبت باشدرنگ آن قهوه ای و در مرور زمان پوسیده و به رنگ خاکستری تبدیل می شود(تصویر زیر)یا ذخیره بیش از حد مواد غذایی ممکن است تغییر رنگ بر روی چوب ایجاد کند و حتی تغییر رنگ ممکن است در اثر حمله قارچ و عوامل مخرب خارجی هم به وجود آید

چوب در معرض نور خورشید و باران

 

تصویر زیر تغییر رنگ چوب در اثر عوامل مخرب

 

هنگامی که گونه چوبی تیره باشد نشان دهنده دوام طبیعی زیاد چوب است و رنگ آن به علت وجود مواد شیمیایی مانند تانن،رزین،روغن،اسید،مواد رنگی که بیشتر در چوب درون و نسبت کمتری در چوب برون ذخیره می شوند و اصولا به ترکیب آنها مواد استخراجی می گویند اینگونه مواد در مقابل حمله قارچ و حشرات مانند سم عمل کرده و از پوسیدن چوب جلو گیری می نماید.گونه هایی مانند گردو،سکویا،سرو،سدر،ارس،کاج و… مواد شیمیایی دارند.

در بعضی از گونه ها شناسایی نوع چوب بر اساس طعم و مزه هم صورت می گیرد و این مطلب عمومیت برای تمام گونه ها را ندارد.طعم چوب ناشی از مواد استخراجی چوب است معمولا طعم چوب های تازه قطع شده بیشتر حس می شود و راحت تر می توانیم نوع گونه را تشخیص دهیم

چوب هایی مانند بلوط حاوی مقداری مواد استخراجی هستند طعم تلخ دارند و چوب گونه لیبوسدروس و چوب نوش از لحاظ ساختمانی شبیه هم هستند  اما لیبوسدروس دارای طعم گس(پوست انار را بچشید) و طعم چوب نوش تلخ است

بعضی از گونه های چوبی دارای بوی خاصی هستند  که می تواند حشرات چوبخوار مخرب را از خود دور کند یا به عبارت صنعت چوب حشره گریز است و این ویژگی می تواند کمک کند دوام طبیعی چوب بالا برود.در شمال ایران کمد های لباس از چوب زربین ساخته می شود یا برای نگهداری لباس یا مسافرت چند تکه چوب زربین را داخل چمدان می گذاشتند به این علت که چوب زربین دارای بوی مخصوصی است و باعث می شود حشرات چوبخوار به آن نزدیک نشوند.توجه داشته باشید بوی چوب علت بادوام بودن چوب نیست بلکه بعضی از گونه ها دوام طبیعی بالا دارند و فاقد هرگونه بو هستند

تصویر زیر چوب زربین(سوزنی برگ)

 

چوب کاج بوی رزین،چوب افرا بوی توت فرنگی،چوب تیک بوی چرم سوخته،چوب سراتوپتانوس بوی کارامل،چوب کاتالپا بوی نفت،چوب زربین بوی مطبوع،چوب سرخدار بوی نامطبوع دارند

بوی چوب در اثر گذشت زمان و تحت تاثیر عوامل خارجی به تدریج کاهش می یابد پس تشخیص چوب با استفاده از بو همیشه امکان پذیر نیست

 

منبع:وبسایت نجارکوچک

 

عباس جمالی

کارشناس صنعت چوب و مبلمان|مدرس،نویسنده کتب آموزش نجاری و کارگردان فیلم در رشته صنایع چوب